Dit is waarom je niet kunt stoppen met piekeren

stoppen met piekeren

Houden jouw gedachten je wakker? Ben je overdag vaak in gedachten verzonken of snel afgeleid? Ben je veel aan het nadenken en heb je het gevoel dat deze gedachten je niet helpen? Waarschijnlijk ben je aan het piekeren.

Piekeren is menselijk. Dat doen we allemaal. Maar waarom doen we het en waarom is het zo lastig te stoppen?

Onze mind wil graag alles op deze wereld verklaren. Oorzaak, gebeurtenis, gevolg, verklaring. Logica. Deze vorm van denken helpt ons in het dagelijks leven. Het helpt ons van kind tot volwassene, om de wereld te begrijpen. Om ons intellect te ontwikkelen. Om sociaal te zijn: wat is gepast en wat niet.

Maar waarom willen we zo graag begrijpen? Onze mind wil álles begrijpen.

De mind wil begrijpen

Dat begint al vroeg. Een van de eerste woordjes, zinnetjes, van kinderen is: ” waarom?“, “maar waarom dan?

We willen weten waarom de dingen gebeuren die gebeuren. We willen het snappen, begrijpen, bevatten.

Met dat begrijpen willen we vervolgens voorspellen: dit gebeurde toen omdat zus en zo, dus nu dit weer gebeurt zal zus en zo.

En daarmee komen we tot het onderliggende motief van piekeren: angst.

De angst voor het niet-weten. De angst voor het onbekende.

Angst

Angst als onderliggende emotie. Dat klinkt heftig, dat weet ik. Lees nog even verder, ik ga het je uitleggen.

Kun je je het volgende voorstellen?

Soms loop je er tegenaan dat een uitslag, ook al is die negatief, fijner aanvoelt dan het wachten op die uitslag. Het moment dat je afwacht of je uitslag goed of slecht is, is soms vervelender dan de uitslag zelf. Dit kun je voelen bij uitslagen van tentamens en bloedtesten. Maar ook bij relaties kunnen we dit voelen: we willen soms liever dat iemand ons gewoon verlaat dan dat diegene niet zeker is van de relatie. We kiezen zekerheid boven onzekerheid, welke kant die zekerheid ook opgaat.

Ook een negatieve uitkomst biedt zekerheid en kan daarom heel bevredigend zijn: het is niet wat we wilden, maar nu weten we ten minste hoe het zit.

Onzekerheid is een fenomeen dat we als mens eigenlijk het liefst verbannen. Het is niet fijn om onzeker te zijn over jezelf, over een situatie. Het is niet fijn om te moeten afwachten. Om het niet te weten.

Soms gaan mensen er zelfs aan onderdoor.

En dus blijft onze mind pogingen doen tot verklaren. Je piekert en piekert en piekert maar door. Bij alles dat er gebeurt, komt jouw mind in beweging. We willen weten hoe het zit en dat willen we nu meteen weten.

Daarom slaap je ook zo slecht als je de volgende morgen iets spannends hebt, zoals een sollicitatie gesprek of een date. Je wilt weten hoe het afloopt en dat weet je op dat moment ’s avonds in je bed nog niet.

En dus speel je alle scenario’s in je hoofd af, het liefst inclusief de meest grote ramp scenario’s. Dan ben je er op voorbereid: dan is de onzekerheid er niet. Alle mogelijke uitkomsten heb jij namelijk al bedacht. Ten minste, zo lijkt het.

Piekeren en onzekerheid

MAAR: het piekeren verhelpt de onzekerheid niet.

Sterker nog, het piekeren brengt je geen enkele stap dichter bij welke zekerheid dan ook. De uitkomst bestaat namelijk nog niet. En het verleden is al geweest. Wat gebeurd is, is nu eenmaal gebeurd. En je kunt nooit precies achterhalen waarom iets gebeurd is zoals het is gebeurd. Het is nu eenmaal zoals het is.

En dat weten we rationeel gezien allemaal. We weten dat het ons niet verder brengt. We weten dat het nutteloos is. Je weet dat je er slecht door slaapt, dat je je er slecht door kunt concentreren. Je weet dat je er gek van wordt. En tóch blijf je het doen!

Waarom in vredesnaam.

Piekeren is vermijden

Nu wel, omdat we niet willen stil staan bij het onzekere gevoel, in het hier en in het nu. We willen weg bij die onzekerheid. We willen daar niet bij stilstaan, we willen dat niet voelen.

Piekeren is een uitweg van dat gevoel, een uitweg van het hier en nu.

Piekeren doe je over dingen die ofwel al geweest zijn, ofwel nog moeten komen. Maar niet over iets dat NU gebeurt. Want dat wat NU gebeurt, is jouw piekeren. En als je dat piekeren stopt, dan moet je opeens dealen met al die gevoelens die er NU zijn. Dan moet je dealen met de situatie die er is. De situatie die WEL bestaat, in plaats van de denkbeeldige situatie die jij met jouw mind gevormd hebt.

Waarom je blijft piekeren

De relatie tussen onzekerheid en piekeren is precies waarom het je niet is gelukt te stoppen met piekeren. Waarschijnlijk heb je gefocust op het stoppen met piekeren. Dit wordt vaak gedaan door je gedachten ergens anders op te focussen, afleiding te zoeken. Of door het van je af te schrijven bijvoorbeeld.

Wellicht dat dit je in bepaalde situaties heeft geholpen. Toch blijft dat piekeren terug komen en soms zullen deze methodes ook niet hebben gewerkt.

Dat komt door het volgende

  1. Je focust op iets niet-denken. Hoe harder je ergens niet aan wilt denken, des te meer het in je gedachten naar voren komt.
  2. Door het piekeren ben je (compleet) verwijderd van je gevoel. Door afleiding te zoeken kom je niet nader tot je gevoel. Je bent nog steeds aan het ´doen´ en niet aan het ´zijn´. Het lijkt misschien alsof het er niet meer is, maar op de achtergrond is het nog steeds heel hard aan het stampen om gehoord te worden.
  3. Door het piekeren ben je (compleet) verwijderd van het hier en nu. Je hebt je ofwel verplaatst in de verleden tijd, of in de toekomst. Je bent daarom niet in contact met de situatie, met het hier en nu en dus ook niet met jezelf. Je bent uit het contact met jouw basis.

Zo kun je stoppen met piekeren

Het blijven piekeren komt dus eigenlijk doordat je aan symptoom bestrijding doet. Je bent en blijft gefocust op het piekeren. Niet op de onderstroom. Op een dieper niveau blijft jouw piekeren dus keihard overeind.

Door in contact te komen met die onderstroom kan je het piekeren verminderen.

Kom in contact met die onzekerheid. Ga die onzekerheid voelen. Waarover ben je onzeker? Wat weet je niet? Waarover ben je onwetend? En wat doet dat met jou? Wat doet dat met jouw systeem, met jouw gevoelens, gedachtes en welke overtuiging heb je daarbij?

Door met dit soort vragen aan de slag te gaan pak je jouw probleem bij de wortel. Nu denk je misschien dat wanneer je over dit soort vragen na gaat denken dat je dan vervolgens daarover aan het piekeren bent. Maar nee. Deze vraagstukken zijn compleet anders dan: zou hij me aardig vinden? Waarom deed ik eigenlijk zo gek? Ze denken vast dat ik me onbehoorlijk heb gedragen. Dat tentamen, zou ik dat nou hebben gehaald? Ik moet sowieso nog super veel doen voor morgen, red ik dat allemaal wel? Misschien moet ik toch die afspraak afzeggen. Maar we hebben dat al zo lang geleden besproken. We zien elkaar nooit. Hoe komt dat eigenlijk? Zijn we dan nog wel goede vrienden?

Voel je het verschil? Met piekeren doe je pogingen tot het verklaren van onverklaarbaarheden, als dat een woord is. Met die vraagstukken die ik je aanraad te gaan volgen, ben je bezig met jouw basis. In het hier en in het nu, met jezelf. Met je ‘zijn’.

Je gaat je onzekerheid aan. Je gaat VOELEN. Je voelt je onzekerheid. Je voelt je wanhoop, of machteloosheid. Je voelt je somberheid, je angst. Je voelt de gevoelens over je onzekerheid. En als je diep genoeg zakt, voel je je onzekerheid. Een puur gevoel van onzekerheid.

Een naar en zuiver gevoel. Een gevoel van leven, van mens zijn. En een teken dat jij niet alles weet, dat je het niet onder controle hebt. En daarmee stop je het piekeren en ga je voluit leven. Vrij!

Slot

Wat zijn jouw pieker momenten of pieker onderwerpen en hoe ga je er mee om?

 

Pin on PinterestShare on FacebookShare on LinkedInTweet about this on TwitterEmail this to someone

One thought on “Dit is waarom je niet kunt stoppen met piekeren

  1. Wanneer ik ’s nachts wakker word, begin ik vaak te piekeren. Dat kan over de meest onbenullige kleinigheden gaan. Erg vervelend! Ik probeer dan wat te lezen o.i.d. zodat ik mijn gedachten kan verzetten en terug kan inslapen.

Comments are closed.